Naučnici su na korak do uspostavljanja komunikacije sa životinjama

U sušnoj regiji Karoo u Južnoj Africi, gdje se polupustinjski pejzaž proteže do horizonta, afrički prugasti miš mirno se sunča ispred svog skloništa. Naizgled spokojnu scenu prekida niz visokofrekventnih zvukova koje ljudsko uho ne može čuti, ali koje sofisticirana oprema u blizini precizno bilježi i emituje.

Istraživači su, navodi CNN, kroz eksperimente pokazali da miš razlikuje pozive drugih jedinki: na zvuk “poznatog komšije” reaguje oprezno, dok na poziv iz vlastite grupe ostaje opušten. Kada se reproducira signal “potpunog stranca”, životinja reaguje bijegom u zaklon, što ukazuje na složen sistem prepoznavanja unutar vrste.

Skriveni jezik prirode i uloga vještačke inteligencije

Tim koji predvodi profesor Nicolas Mathevon zabilježio je više od 122.000 zvučnih signala afričkih prugastih miševa tokom samo 12 dana i noći, koristeći mrežu mikrofona raspoređenih oko njihovih gnijezda. Analiza je otkrila najmanje sedam tipova vokalizacije, pri čemu svaki teritorijalni skup miševa ima vlastiti “akustični potpis”.

Korištenjem mašinskog učenja, istraživači su obučili neuronsku mrežu da prepozna obrasce u zvukovima, slično sistemima koji stoje iza velikih jezičkih modela. Rezultat je bio otkriće da se identitet grupe, pa čak i pojedinačnih miševa, može kodirati u zvučnim signalima koji se ranije nisu mogli analizirati bez napredne tehnologije.

Mathevon ističe da umjetna inteligencija postaje ključni alat u bioakustici, jer ljudski analitički kapaciteti ne mogu obraditi toliku količinu podataka. Naučnici sada pokušavaju dešifrovati ne samo “statične” informacije poput identiteta, već i “dinamične” signale, uključujući stres ili društvene odnose.

Od miševa do primata: Put ka razumijevanju složene komunikacije

Istraživanja komunikacije životinja proširila su se i na primate. Timovi koji proučavaju čimpanze i bonobo majmune u Africi otkrili su da ove vrste kombinuju različite zvukove u parovima, stvarajući nova značenja, što predstavlja oblik primitivne sintakse koji je ranije smatran isključivo ljudskom osobinom.

U jednom primjeru, kombinacija zvuka koji označava odmor i pozdravni signal može značiti “hajde da izgradimo gnijezdo”, dok druge kombinacije mijenjaju značenje u zavisnosti od društvenog konteksta. Ova otkrića ukazuju na to da granica između ljudskog i životinjskog jezika možda nije tako čvrsta kako se ranije vjerovalo.

Uporedo s tim, naučnici koji proučavaju bonobo zajednice u Demokratskoj Republici Kongo bilježe stotine sati vokalizacija i povezuju ih s ponašanjem u različitim društvenim situacijama, od hranjenja do konflikata.

Ipak, istraživači upozoravaju da napredak u razumijevanju životinjske komunikacije otvara i etička pitanja. Neki stručnjaci strahuju da bi pokušaji “dvosmjerne komunikacije” mogli narušiti prirodno ponašanje divljih vrsta ili ih izložiti neželjenim ljudskim uticajima.

Uprkos tome, razvoj umjetne inteligencije i akustičnih tehnologija nastavlja ubrzano mijenjati granice biologije i lingvistike, približavajući nauku ideji da komunikacija između vrsta možda više nije naučna fantastika, već pitanje vremena i interpretacije, navodi CNN.