Šta je Svemirsko jedro koje otvara novo bojno polje u svemiru

Kompanija SpaceSail (Svemirsko jedro), kineski državni projekat satelitskog interneta, pokušava izazvati dominaciju Starlinka Elona Muska na globalnom tržištu povezivanja putem satelita, iako je trenutno daleko iza američkog konkurenta po broju satelita i korisnika.

Dok Starlink upravlja mrežom od više od 10.000 satelita u niskoj Zemljinoj orbiti, SpaceSail ima tek nekoliko stotina aktivnih satelita. Ipak, kineska kompanija tvrdi da sada posjeduje dovoljnu infrastrukturu za pokretanje prve komercijalne primjene i ubrzano širi svoje ambicije na međunarodnom tržištu.

Prema riječima Blainea Curcija, osnivača hongkonške kompanije Orbital Gateway Consulting, SpaceSail “namjerno cilja” tržišta na kojima se Starlink suočavao s političkim ili regulatornim preprekama. U razgovoru za medij Rest of World, Curcio je strategiju kineske kompanije uporedio s pristupom kineskog proizvođača električnih automobila BYD, koji je uz državne subvencije uspio nadmašiti Teslu po globalnoj prodaji.

Iako je posljednja investicijska runda SpaceSaila bila znatno manja od rekordne inicijalne javne ponude kompanije SpaceX, vlasnika Starlinka, vrijedne 85,7 milijardi dolara, rast kineske svemirske industrije otvara pitanje može li SpaceSail postati ozbiljan globalni konkurent.

Kineski projekat vrijedan gotovo milijardu dolara

SpaceSail, zvanično nazvan SpaceSail Constellation, odnosno Qianfan (Hiljadu jedara) na kineskom jeziku, pokrenut je 2023. godine kroz državnu kompaniju Shanghai Spacecom Satellite Technology (SSST). Cilj projekta je razvoj “brzog, sigurnog i pouzdanog” širokopojasnog interneta dostupnog širom svijeta.
Lan Xinzhen, komentator državnog magazina Beijing Review, naveo je da projekat ima i sigurnosnu dimenziju te da bi u budućnosti mogao podržavati “inozemne projekte, pomorsku trgovinu i diplomatske misije” bez oslanjanja na zapadne kompanije ili infrastrukturu.

SSST podržavaju Kineska akademija nauka i gradska vlada Šangaja, koja je osigurala početno finansiranje od 6,7 milijardi juana, odnosno oko 943 miliona dolara. Projekat se u potpunosti finansira iz Kine, a ulaganja su ograničena na kineske kompanije i ekonomske organizacije, bez uključivanja Hong Konga i Makaa.

Dostupni podaci o veličini kompanije su ograničeni. Prema kineskoj poslovnoj platformi Qichacha, SSST je 2024. godine imao 343 zaposlenika, dok njegova zvanična LinkedIn stranica navodi između 201 i 500 zaposlenih. Kineska platforma Jobui pokazuje da je kompanija tokom 2024. godine otvorila 224 radna mjesta, što predstavlja značajan rast u odnosu na prethodnu godinu.

SpaceSail cilja 15.000 satelita i globalno tržište

SpaceSail je prve satelite lansirao u augustu 2024., kada je raketa Long March 6A u orbitu postavila 18 satelita s ravnim panelima. Nakon toga uslijedila su još tri lansiranja tokom 2024., a posljednje lansiranje, dvanaesto po redu, izvedeno je u junu ove godine raketom Long March 8.

Kompanija trenutno ima najmanje 200 aktivnih satelita u Zemljinoj orbiti. Navodi da je dostigla dovoljan broj satelita za početak prve komercijalne primjene, koja uključuje praćenje pomorskih plovila.

Šire komercijalne usluge planira pokrenuti do kraja 2026., kada bi broj aktivnih satelita trebao dostići 648. Dugoročni cilj kompanije je konstelacija veća od 15.000 satelita, što bi omogućilo potpunu globalnu pokrivenost.

U poređenju sa Starlinkom, kineski projekat još uvijek značajno zaostaje. Starlink ima više od 12 miliona aktivnih korisnika u 160 zemalja i teritorija te upravlja sa oko 10.413 satelita, uz planove za širenje mreže na 42.000 satelita.

SpaceSail, međutim, planira do kraja 2030. godine imati više od 10.000 satelita u niskoj orbiti.

Curcio upozorava da uspjeh kineske kompanije nije zagarantovan jer se suočava i s konkurencijom unutar Kine. SpaceSail mora dijeliti resurse za lansiranja i finansiranje sa državnom kompanijom SatNet, koja razvija vlastitu satelitsku mrežu Guowang. Ipak, SpaceSail se smatra direktnijim konkurentom Starlinku, dok je SatNet više usmjeren na domaće telekomunikacije i nacionalnu sigurnost.

SpaceSail navodno pregovara s 30 država o pokretanju svojih usluga. Kompanija je već ostvarila napredak u Brazilu, gdje su odnosi između vlasti i Muskovog Starlinka bili narušeni 2024. godine zbog spora oko sadržaja na njegovoj društvenoj mreži X. Brazilska regulatorna agencija Anatel odobrila je u februaru početak komercijalnog rada SpaceSaila.

Kineska kompanija je napredovala i u Kazahstanu, tvrdi britanski list The Guardian, gdje je registrovala podružnicu u januaru 2025. godine nakon što su pregovori te zemlje sa Starlinkom propali zbog pitanja skladištenja podataka i sigurnosnih zahtjeva.

U decembru je SpaceSail potpisao i sporazum s evropskim proizvođačem aviona Airbusom, kojim bi njegova tehnologija trebala biti ponuđena kao opcija za Wi-Fi tokom letova.