Zaokret se ponaša u skladu sa svojim predizbornim obećanjima da će insistirati na funkcionisanju institucija, transparentnosti i depolitizaciji sistema.
U aktuelnoj političkoj situaciji u Podgorici, u kojoj ne postoji stabilna većina za nesmetano funkcionisanje lokalne vlasti, a postoji realna opasnost od uvođenja komisija i raspuštanja Skupštine, Preokret nudi model za uspostavljanje institucionalnog okvira koji će omogućiti normalan nastavak rada Vlade Glavnog grada do narednih lokalnih izbora 20. godine.
Uvođenje prinudne uprave predstavljalo bi ozbiljno slabljenje lokalne samouprave i koncentraciju odlučivanja izvan institucija koje imaju neposredni demokratski legitimitet. Ističemo da bi na ovaj način bilo ugroženo normalno funkcionisanje Glavnog grada. Umjesto sistema u kojem postoji institucionalna kontrola, podjela odgovornosti i politička odgovornost izabranih predstavnika, postojao bi model u kojem su ključne odluke koncentrisane u rukama jednog centra moći ili jednog čovjeka, bez djelotvornih mehanizama nadzora, kontrole i korekcije.
Ovakvi modeli upravljanja nisu nepoznati u političkoj praksi Crne Gore. Bez obzira ko ih provodi, njihove posljedice su uvijek iste: slabljenje institucija, jačanje partijskog ili ličnog uticaja i povećanje rizika od netransparentnog odlučivanja i korupcije.
Upravo iz te odgovornosti proizilazi model preokreta, koji javno upućujemo svim odbornicima koji su zainteresovani da prevladaju političku nestabilnost u Podgorici, koja šteti građanima, a da pritom ne oslabi institucije. Cilj ovog modela je očuvanje institucionalne ravnoteže, sprečavanje blokade sistema i osiguranje demokratskog nadzora nad funkcionisanjem grada, u skladu sa našim dosljednim opredjeljenjem da se borimo protiv partitokratije na svim nivoima vlasti.
Zaokret se ponaša u skladu sa svojim predizbornim obećanjima da će insistirati na funkcionisanju institucija, transparentnosti i depolitizaciji sistema.
Ukoliko bilo koji drugi politički akter uspije da stvori uslove za izbor predsjednika Skupštine, čime bi se spriječilo dalje produženje vanrednog stanja u Podgorici, ovaj model zaokreta postaje suvišan.
SVRHA MODELA
Svrha ovog pristupa je:
– spriječiti uvođenje prinudne uprave, koja bi suspendovala političku odgovornost pojedinaca i lokalnih institucija i omogućila povećanje nesrazmjerno velikih nekontrolisanih ovlaštenja izvršnih organa;
– obezbijedi nesmetan kontinuitet rada Skupštine i gradskih službi;
– očuvati stabilnost u funkcionisanju grada;
– izbjegavati produbljivanje političke i institucionalne krize na štetu građana.
OSNOVNE MJERE
Urokret inicira da Skupština Glavnog grada, u skladu sa svojim ovlaštenjima, pokrene radnje koje omogućavaju:
– izbor predsjednika Skupštine Glavnog grada radi deblokade rada Skupštine;
– razmatra i odlučuje o prihvatanju izvještaja o radu gradonačelnika (što uključuje i rad sekretarijata) i o radu privrednih društava čiji je osnivač Glavni grad;
– raspisivanje izbora za članove organa mesnih zajednica u najmanje pet mesnih zajednica u narednih šest meseci;
– izmjene i dopune Poslovnika Skupštine u pravcu: stvaranja pretpostavki za potpuni prolazak lokalnih inicijativa kako bi se teme za koje lokalna zajednica pokazuje interesovanje u kratkom roku efikasno uvrstile na dnevni red sjednice Skupštine; efektivno korišćenje mogućnosti za organizovanje gradskog referenduma; omogućavanje predsednicima saveta mesnih zajednica da učestvuju u radu Skupštine, po posebnoj tački dnevnog reda, gde bi imali priliku da direktno govore o problemima građana;
– uspostavljanje efikasnih mehanizama institucionalne kontrole: prilikom zapošljavanja i/ili imenovanja rukovodećih kadrova putem javnog objavljivanja biografija, predstavljanja programa rada i vođenja javnih intervjua, uz jasno obrazloženje izbora kandidata, a sve u cilju suzbijanja stranačkog zapošljavanja i kadrovanja na tzv. „nepolitičke“ funkcije i mjesta; administrativni troškovi, sa jasnom namjerom donošenja propisa i podzakonskih akata koji bi ograničili troškove reprezentacije i broj službenih vozila za rukovodeće osoblje;
– uvođenje stvarnog participativnog budžetiranja lokalnih zajednica kao obaveznog dijela procesa donošenja budžeta Glavnog grada,
– Pokretanje sveobuhvatne javne rasprave u cilju izrade novog strateškog plana razvoja Podgorice, sa ciljem identifikovanja ključnih problema u funkcionisanju grada i definisanja dugoročnih razvojnih smjernica, uz aktivno učešće stručne i akademske zajednice, civilnog sektora, lokalnih zajednica i građana;
– pokretanje analize, izrade i usvajanja izvještaja o stanju realizacije prostorno-planskih dokumenata, sa posebnim osvrtom na projekat Velje Brdo, posebno u dijelu koji se odnosi na nadležnosti i moguće troškove iz budžeta Glavnog grada.
Ovaj model podrazumijeva prioritetno razmatranje odluka koje su neophodne za funkcionisanje sistema Glavnog grada.
Iz razloga preuzimanja pune odgovornosti za upravljanje ovim modelom i kontrolu procesa, ovaj model podrazumijeva da Peorekret preuzima funkciju predsjednika Skupštine Glavnog grada.
NAČELO NEUTRALNOSTI I ODGOVORNOSTI
Urokte neće preuzeti izvršnu vlast, ne učestvuje u podjeli funkcija i ne ulazi u političke koalicije. Uloga Reversala u ovom modelu je ograničena na podršku rješenjima koja omogućavaju institucionalno funkcioniranje sistema i sprječavaju blokadu grada. Ovaj model je proizašao iz potrebe da se lokalna samouprava vrati svojoj suštinskoj ulozi: rješavanju komunalnih i razvojnih pitanja, a ne bavljenju ideološkim i nacionalno-političkim pitanjima. Zato je neophodno usmjeriti saradnju svih političkih aktera na zajedničke, praktične ciljeve koji direktno utiču na kvalitet života građana.
Iz tog razloga model podrazumijeva otvoren poziv svim vijećnicima da ga podrže ukoliko dijele stav da politika lokalne samouprave mora biti usmjerena na komunalne i razvojne funkcije, a ne na političku i identitetsku borbu.
Ovaj model je privremeno, institucionalno i minimalno rješenje koje ima za cilj da Podgorica nastavi da funkcioniše u interesu građana, uz očuvanje demokratskog legitimiteta i izbjegavanje administrativne blokade.
Zaokret ostaje dosljedan svojoj politici nesudjelovanja u stranačkim dogovorima, ali jednako dosljedan stavu da se ne smije dozvoliti kolaps institucija zbog političkih nesuglasica.
