Razgovarao sam sa predstavnicima Evropske unije prije 20-ak dana, kada su mi predstavili ideju ove nadstranačke platforme. Koncept je svakako zanimljiv, ali tom prilikom nismo posebno govorili o modalitetima potencijalne saradnje.
Ovo je za “Vijesti” rekao nezavisni poslanik Miodrag Laković, odgovarajući na pitanje da li ulazi u savez koji čine Socijaldemokratska partija (SDP), Socijaldemokrate (SD), Liberalna partija (LP), a od prije nekoliko dana i Partija evropskog progresa (SEP), Bosanski demokratski pokret (BDP) i Pokret tuge.
On je istakao da smatra da bi na parlamentarnim izborima naredne godine trebalo maksimalno ojačati građanski blok, te da bi bilo važno da se ne rasipaju “građanski glasovi” i da ti birači ne budu apstinirani od izbora. On je naveo da je u tom smislu važno da ponuda na tom političkom polu bude što kvalitetnija i neopterećena “već viđenim partijskim kombinatorima oko što većeg dijela vlasti i funkcija”.
„Pod građanskim blokom mislim na one političke subjekte i pojedince koji beskompromisno štite crnogorske državne interese, njen građanski karakter, poštuju Ustav, promovišu kredibilno članstvo u NATO savezu, evropske integracije, vladavinu prava i ekonomski prosperitet građana“, pojasnio je Laković.
Sagovornik je ocijenio da su pojedini politički subjekti djelimično napustili ove principe “trgovanjem” partikularnim interesima, često sa strankama kojima građanske vrijednosti nisu prioritet.
Evropska unija je svoje proširenje ozvaničila krajem prošle sedmice, kada su SEP, BDP i Pokret tuge postali dio te nadstranačke platforme.
“Vijesti” pišu da je proširenje broja komponenti Evropske unije, koja je stvorena u ljeto 2024. godine, prva faza u formiranju te platforme. Drugi bi trebao uključivati ulazak lokalnih lista, nestranačkih ljudi i nekih nezavisnih predstavnika, a treći bi trebao biti izbor lidera koji neće imati stranačku knjižicu, koji će predvoditi Evropsku uniju na nacionalnim izborima sljedeće godine.
Govoreći o ustavnim promjenama neophodnim za ulazak zemlje u EU, Laković je u redakciji rekao da treba intenzivirati proces pregovora između vlasti i opozicije i ni na koji način ne dopustiti da se ugroze evropske integracije. Ipak, izrazio je bojazan da skupštinska većina ovo pitanje shvata olako, “računajući, valjda, da će se to nekako riješiti”.
“S obzirom na to da je opozicija prilično heterogena, nije realno da može imati jedinstvenu listu zahtjeva, ali mislim da je minimum za postizanje dogovora da se izmijene sporni zakoni i izaberu sudije Ustavnog suda. Što se mene tiče, izmjena Zakona o unutrašnjim poslovima je conditio sine uslov da se ne može raditi u skladu sa zakonom da se ne može raditi bez preporuke (Agencija). Prevencija korupcije (ASK) kao amandmani na prijedlog zakona koji sam uputio u Parlament“, rekao je on.
KAS je krajem maja saopštio da propisi o Agenciji za nacionalnu bezbednost i policiji daju prevelika ovlašćenja rukovodiocima službi i otvaraju prostor za zloupotrebe.
Početkom juna dio opozicije ponudio je vlastima platformu za izlazak iz političke krize, što je zahtijevalo reviziju spornih bezbjednosnih zakona i otklanjanje posljedica njihove primjene, kao i postizanje širokog konsenzusa o imenovanjima u Skupštini (Ustavni sud, Sudski savjet, Savjet RTCG, Fiskalni savjet, regulatorni savjeti…).
Međutim, nadležni još nisu dobili pozitivan odgovor na tu ponudu.
Za svaku promjenu najvišeg pravnog akta potrebna je dvotrećinska većina u Skupštini – odnosno 54 od 81 poslanika. Da bi ušla u EU, Crna Gora je u obavezi da donese set amandmana na Ustav koji bi, pored jačanja nezavisnosti pravosuđa, trebalo da definiše odnos države i EU, kao i prava građana Crne Gore u okviru te zajednice.
Skupštinsku većinu čini 47 poslanika (PES, Nova srpska demokratija, Demokrate, Bošnjačka stranka, Socijalistička narodna partija, Albanski forum, Savez Albanaca), što znači da im nedostaje sedam glasova za promjene Ustava – koje bi morali tražiti od opozicije.
Laković je početkom marta napustio klub predstavnika vladajućeg Pokreta Evropa sada (PES) i podnio ostavku na mjesto predsjednika Odbora za bezbjednost i odbranu, kao i na članstvo u drugim radnim tijelima Skupštine, nakon što je Vlada usvojila izmjene Zakona o unutrašnjim poslovima sa kojima se nije složio. Svoj poslanički angažman nastavio je kao nezavisni poslanik. Bio je i član Odbora za borbu protiv korupcije i delegacije u Parlamentarnoj skupštini NATO-a i član Glavnog odbora PES-a.
Kontroverzne odredbe Zakona o unutrašnjim poslovima, između ostalog, uključuju i rješenje koje u određenim situacijama omogućava zapošljavanje u policiji bez javnog konkursa, što su pojedinci protumačili kao oblast stranačkog zapošljavanja, a MUP-u (MUP) daje veća ovlaštenja da odlučuje o „smetnjama bezbjednosti“ za rad u policiji bez disciplinskog postupka.
Vjerovatno je glavna zamjerka bila tacka o imenovanju petočlane komisije koja bi utvrdila postojanje “sigurnosnih smetnji”. Predviđeno je da komisiju imenuje direktno ministar. Kritičari, poput Instituta za alternative, upozoravali su da većinu članova treba imenovati direktor policije kao profesionalac, a ne ministar kao politička ličnost. Komisija može utvrditi postojanje “sigurnosne smetnje” i bez vođenja disciplinskog postupka. Funkcioner na osnovu takvog “mišljenja” može biti otpušten odmah, bez prava na odgovor na optužbe ili delotvornu odbranu.
Zakon predviđa da se ove provjere mogu primijeniti i na postupke koji su u toku, a kritičari su ih ocijenili kao pokušaj da se policija retroaktivno “očisti” od politički nepodobnih kadrova.
Laković je amandmanom reagovao na sporna rješenja i predložio da u komisiju za provjeru bezbjednosnih povreda budu po jedan predstavnik iz institucije ombudsmana i advokatske komore, kako bi se “osigurao dodatni nivo nepristrasnosti i objektivnosti u odlučivanju”.
Predložio je i izmjenu koja uključuje obavezu informiranja policijskih službenika o razlozima, činjenicama i dokazima na osnovu kojih je utvrđeno postojanje narušavanja bezbjednosti, osim dijela u kojem bi bila ugrožena nacionalna sigurnost.
Izmjenama je zatražio i brisanje odredbi prema kojima povreda sigurnosti nije teža povreda službene dužnosti i koje predviđaju automatski prestanak radnog odnosa policijskom službeniku ako dolazi na posao pod dejstvom alkohola ili droga, konzumira ih u toku radnog vremena ili odbija testiranje. Predložio je i da se odredbe starog zakona primjenjuju na policijske službenike za koje su prethodno utvrđeni sigurnosni problemi, a protiv kojih nije pokrenut disciplinski postupak prije stupanja zakona na snagu.
Međutim, njegovi amandmani nisu dobili potrebnu podršku u Saboru, pa su sporne odredbe ubrzo stupile na snagu.
