Prema pisanju BBC News, sve veća upotreba alata vještačke inteligencije koji trenutno nude odgovore na pitanja i složene probleme mogla bi negativno utjecati na ljudsku inteligenciju, upozorila je Royal Observatory Greenwich.
Ova institucija, jedna od najstarijih namjenski izgrađenih naučnih ustanova u Velikoj Britaniji, poznata je po svom doprinosu astronomiji.
Direktor grupacije Royal Museums Greenwich, Paddy Rodgers, izjavio je da bogata historija istraživanja pokazuje snagu ljudskog znanja i radoznalosti, ali i potrebu da se izbjegne “potpuna zavisnost” od vještačke inteligencije.
“Oslanjanje isključivo na instant odgovore prijeti gubitkom navike postavljanja pitanja i kritičkog promišljanja, što je temelj znanja, stručnosti i inovacija”, rekao je Rodgers.
Njegove izjave dolaze u trenutku velike transformacije Kraljevske opservatorije kroz projekat “First Light”.
Kako je rekao za BBC, cilj projekta je da “iskoristi strast svih astronoma tokom posljednjih 350 godina i tu strast predstavi kroz nauku”.
Rodgers ističe da mnoga velika otkrića ne bi bila moguća bez tehnoloških inovacija, ali ni bez ljudske potrebe da sami tragamo za odgovorima, istražujemo i dolazimo do neočekivanih rezultata koje sistemi vještačke inteligencije možda nikada ne bi ponudili.
Prema njegovim riječima, rani astronomi prikupili su ogromnu količinu podataka o svemiru koji će kasnije biti korišteni za stvari o kojima tada nisu mogli ni razmišljati.
Njihov rad uključivao je i aktivnosti koje bi, kako kaže, “mašina smatrala nepotrebnim”.
“Ljudi su to ipak radili, a ti podaci su 150 godina kasnije postali vrijedan resurs koji je pomogao u provjeri novih ideja o faktorima koji utiču na navigaciju na Zemlji”, objasnio je Rodgers.
Danas Royal Observatory Greenwich djeluje kao muzej koji prikazuje naučna istraživanja i otkrića iz prošlosti.
Istovremeno, vještačka inteligencija već ima značajnu ulogu u modernim naučnim dostignućima.
Tokom 2024. godine, Demis Hassabis osvojio je Nobelovu nagradu za hemiju zahvaljujući “revolucionarnom” radu na proteinima, osnovnim gradivnim elementima života.
Hassabis, izvršni direktor kompanije DeepMind, koristio je AI za predviđanje strukture gotovo svih poznatih proteina i razvio alat AlphaFold2.
Suosnivač LinkedIna i investitor Reid Hoffman opisao je vještačku inteligenciju kao “transformaciju kognitivne izvrsnosti”.
“Koristite je kao protivtežu. Na primjer, pitajte AI šta nije dobro u vašoj ideji”, rekao je nedavno za BBC podcast Radical.
Akademici i studenti također navode pozitivna iskustva korištenja AI tehnologije u istraživanju, posebno za preispitivanje ideja i zajedničko pronalaženje rješenja.
Jedan predavač sa Oxford Brookes University izjavio je prošle godine za BBC da “odgovorna upotreba AI alata omogućava studentima da se fokusiraju na važnije dijelove učenja i vlastiti razvoj”.
Ipak, upozorio je da potpuno “prebacivanje razmišljanja” na vještačku inteligenciju pokazuje i njena ozbiljna ograničenja.
Generativni AI alati koji mogu odgovarati na sve složenije zahtjeve kroz tekst, slike, video i audio sadržaj razvijaju se izuzetno brzo.
Chatbotovi su od jednostavnih asistenta postali digitalni sagovornici, generatori slika stvaraju gotovo savršeno realističan sadržaj, dok novi napredni modeli čak otkrivaju softverske greške stare više decenija.
Iako tehnološki napredak izaziva oduševljenje, istovremeno raste i zabrinutost zbog pretjeranog oslanjanja na ove sisteme.
Rodgers je podsjetio da su raniji internet alati, poput Wikipedije, omogućavali korisnicima da lako provjere izvorne informacije i procijene njihovu pouzdanost.
Kako kaže, kod brzih AI odgovora takvi izvori često izostaju, zbog čega korisnici postaju “sve udaljeniji od provjerljivih i pouzdanih informacija”.
Uprkos tome, alati vještačke inteligencije koji korisnicima nude gotove informacije bez potrebe za samostalnim istraživanjem postaju sve dominantniji.
AI pregledi sada su zamijenili klasične prikaze linkova na vrhu Google pretrage, dok slične funkcije testiraju i društvene mreže poput TikToka i X platforme.
Datum i vrijeme objave: 18.05.2026 – 08:44 sati
