U organizaciji Konzervativnog kluba Brčko sinoć je u Kulturno-administrativnom centru “Patrijarh srpski Pavle” održana promocija reprint fototipskog izdanja Zakonika Svetog Save, jednog od najznačajnijih crkvenih dokumenata u srpskoj istoriji.
To je delo koje je kroz vekove služilo kao temeljni zakonik po kome su episkopi odlučivali u crkvenim i svetovnim sporovima, ali i kao putokaz za organizaciju i ponašanje duhovnih i svetovnih ličnosti unutar Srpske pravoslavne crkve. Nastao u 13. veku, Zakonik je presudno uticao na formiranje pravnog sistema, državnosti i kulturnog identiteta srpskog naroda.
Direktor Centra za društveno-politička istraživanja Vlade Republike Srpske Dušan Pavlović istakao je da je riječ o djelu od izuzetnog istorijskog značaja.
“To je veliko delo za istoriju Srpske pravoslavne crkve, ali i šire – za srpsku kulturu i istoriju. Zakon nije samo prevod vizantijskog nomokanona, već posebna redakcija koju su Sveti Sava i njegovi saradnici pripremali godinama, sa ciljem jačanja nezavisnosti države i autokefalnosti crkve”, rekao je Pavlović.
On je dodao da ovo delo predstavlja svojevrsni ustav srednjovekovne srpske države, jer objedinjuje crkvene kanone i građanske zakone, upoznavajući srpski narod sa tadašnjim rimsko-vizantijskim pravnim poretkom.
“Kroz Zakonik imamo kontinuitet više od osam vekova – kontinuitet kulture, državnosti i pravnog poretka. On je kasnije uticao i na druge pravoslavne narode, pre svega na Bugarsku i Rusiju, a u modernoj srpskoj državi poslužio je kao osnova za prve ustavne akte”, naglasio je Pavlović.
U ime organizatora govorio je Aleksandar Pajkanović, koji je istakao da promocija ovog izdanja ima poseban značaj za očuvanje identiteta i kulturnog nasleđa.
“Fototipsko izdanje koje večeras predstavljamo svedoči o tome na koji način je Sveti Sava osnovao Srpsku pravoslavnu crkvu kao samostalnu instituciju. Ovaj dokument, poznat i kao nomokanon ili krmčija, bio je ključni pravni i duhovni temelj našeg naroda”, rekao je Pajkanović.
On je dodao da je edicija nastala zahvaljujući saradnji sa gostima iz Trebinja i njihovoj izdavačkoj djelatnosti, te da predstavlja vrijedan doprinos očuvanju kulturne baštine.
Promocija, koju zajednički organizuju Konzervatorski klub Brčko i Zadužbina “Knez Miroslav Humski” iz Trebinja, okupila je veliki broj posjetilaca, koji su imali priliku da se upoznaju sa značajem ovog djela, koje i danas, kako je istaknuto, predstavlja jedan od ključnih stubova srpske duhovnosti, prava i državnosti.
Sekretar Zadužbine “Knez Miroslav Humski” iz Trebinja Pavle Ratković istakao je da je predstavljeno izdanje jedan od rijetkih sačuvanih primjeraka.
“Predstavljamo fototipsko izdanje Durvoško-Savinskog rukopisa koji se čuva u manastiru Savina. To je jedan od 11 sačuvanih primjeraka Zakonika i jedini je u potpunosti sačuvan, bez nedostajućih listova. Rukopis datira s početka 16. stoljeća i predstavlja izuzetno vrijedno naše kulturno i pravno svjedočanstvo”, rekla je Ratkovićeva.
On je dodao da je rukopis prvobitno bio u manastiru Tvrdoš, odakle je, nakon uništenja krajem 17. stoljeća, prebačen u Savinu, gdje se i danas čuva.
