Od državne podrške do berzanskog debija: Kina ima svoj adut u svijetu čipova

Kineski proizvođač memorijskih čipova ChangXin Memory Technologies (CXMT) očekuje da će ovog mjeseca prikupiti najmanje 57,9 milijardi juana (oko 8,6 milijardi dolara) kroz inicijalnu javnu ponudu dionica (IPO) na šangajskoj berzi STAR Market. Ukoliko bude iskorištena opcija dodatne prodaje dionica, vrijednost ponude mogla bi porasti na 66,6 milijardi juana, što bi predstavljalo najveći IPO u Aziji od početka godine.

Za kompaniju, ali i kinesku tehnološku strategiju, riječ je o jednom od najvažnijih finansijskih događaja posljednjih godina. CXMT je postao vodeći kineski proizvođač DRAM memorijskih čipova i jedan od ključnih stubova nastojanja Pekinga da smanji ovisnost o stranim tehnologijama.

CXMT postao kineski odgovor na globalne lidere

CXMT proizvodi DRAM memorijske čipove, koji predstavljaju osnovu radne memorije u pametnim telefonima, računarima, serverima, sistemima umjetne inteligencije i drugim elektronskim uređajima.
Globalnim tržištem DRAM memorije decenijama dominiraju Samsung Electronics, SK Hynix i Micron Technology, dok je CXMT danas četvrti najveći proizvođač na svijetu. Prema podacima iz prospekta za IPO, kompanija je tokom 2025. godine držala približno 7,7 posto svjetskog tržišta.

Rast kompanije dodatno je ubrzan zahvaljujući globalnom rastu potražnje za memorijskim čipovima izazvanom razvojem umjetne inteligencije, što je povećalo cijene i ulaganja u napredna memorijska rješenja.

Prihodi CXMT-a u prvom kvartalu porasli su za čak 719 posto u odnosu na isti period prošle godine i dostigli 50,8 milijardi juana (oko 7,5 milijardi dolara). Tokom prve polovine ove godine kompanija očekuje prihode između 110 i 120 milijardi juana, gotovo dvostruko više od ukupnog prihoda ostvarenog tokom cijele 2025. godine, kada je prihod iznosio 61,8 milijardi juana.

IPO ima strateški značaj za kinesku tehnološku nezavisnost

DRAM memorija postala je jedna od ključnih komponenti za razvoj umjetne inteligencije jer AI serveri zahtijevaju velike količine brze radne memorije za treniranje i izvršavanje modela.

Za Kinu razvoj CXMT-a predstavlja pokušaj smanjenja dugogodišnje ovisnosti o stranim proizvođačima čipova. Taj proces dodatno je ubrzan nakon što su Sjedinjene Države i njihovi saveznici pooštrili ograničenja izvoza naprednih poluprovodnika i opreme za njihovu proizvodnju.

Zbog toga IPO CXMT-a ima mnogo širi značaj od samog prikupljanja kapitala. On predstavlja test sposobnosti Kine da izgradi konkurentnog domaćeg proizvođača u industriji kojom i dalje dominiraju strane kompanije.

Državna podrška i iskusni lideri stoje iza kompanije

Vlasnička struktura CXMT-a odražava kineski model razvoja poluprovodničke industrije uz snažnu podršku države. Prije izlaska na berzu, državni dioničari posjedovali su 36,29 posto kompanije.
Među najvećim investitorima nalaze se Anhui Investment Group te Nacionalni investicijski fond za industriju integrisanih kola, poznat kao “Veliki fond”, koji predstavlja jedan od najvažnijih instrumenata kineske industrijske politike.

Jedna od ključnih ličnosti u razvoju kompanije je Zhu Yiming, osnivač kompanije GigaDevice Semiconductor, specijalizirane za dizajn memorijskih čipova. Prema dokumentaciji kompanije, upravo je on imao centralnu ulogu u osnivanju i razvoju CXMT-a te je kasnije postao predsjednik kompanije.
Tehnološki zaostatak ostaje najveći izazov

Iako je postao četvrti najveći proizvođač DRAM memorije na svijetu, CXMT i dalje zaostaje za vodećim konkurentima kada je riječ o najnaprednijim memorijskim tehnologijama, posebno HBM memoriji koja je ključna za AI akceleratore poput onih koje razvija Nvidia.

Samsung i SK Hynix dominiraju tržištem HBM memorije zahvaljujući višedecenijskom iskustvu u proizvodnji, tehnološkom razvoju i dugogodišnjim odnosima s globalnim kupcima, dok Micron također ostaje jedan od vodećih dobavljača naprednih memorijskih rješenja.

Prednost kineske kompanije leži u snažnoj državnoj podršci, lakšem pristupu finansiranju i rastućoj potražnji domaćih kupaca koji traže alternativu stranim dobavljačima, što bi joj moglo omogućiti dalje povećanje tržišnog udjela uprkos tehnološkom zaostatku.

Geopolitički pritisci i američke sankcije

Pored cikličnih promjena koje karakterišu industriju memorijskih čipova, CXMT se suočava i s ograničenim pristupom naprednoj opremi za proizvodnju čipova zbog američkih izvoznih kontrola. To kompaniji otežava smanjivanje tehnološkog jaza u odnosu na globalne konkurente.

Dodatni rizik predstavljaju geopolitičke tenzije. Ministarstvo odbrane SAD-a prošlog mjeseca označilo je CXMT kao “kinesku vojnu kompaniju”, dok je Reuters ranije izvijestio da je međuresorna komisija američke vlade odobrila dodavanje kompanije na listu Entity List, iako ta odluka još nije stupila na snagu.

Prema prospektu za IPO, sredstva prikupljena prodajom dionica CXMT planira usmjeriti na proširenje proizvodnih kapaciteta, modernizaciju proizvodnih tehnologija te finansiranje istraživanja i razvoja.