Perović ocjenjuje da stanovnici zemalja članica Uniju najčešće gledaju kroz svakodnevne probleme sa kojima se suočavaju – inflaciju, migracije, birokratiju, energetsku krizu ili sporost evropskih institucija.
Činjenica da građani Crne Gore imaju više povjerenja u Evropsku uniju (EU) nego stanovnici zemalja članica te zajednice govori da je za prve EU i dalje simbol stabilnosti, boljeg životnog standarda i nade u uređenije društvo, dok ih drugi češće vide kroz svakodnevne probleme sa kojima se suočavaju – inflaciju, migracije, birokratiju, energetsku krizu ili sporost evropskih institucija.
Ovim riječima politikolog Miloš Perović za “Vijesti” komentariše rezultate najnovijeg (proljećnog) istraživanja Evropske komisije u okviru programa “Eurobarometar” (istraživanje se sprovodi na polugodišnjem nivou).
Rezultati istraživanja, objavljeni 9. maja, pokazuju, između ostalog, da 65 odsto građana Crne Gore vjeruje Uniji, dok je u EU taj procenat znatno manji – 51 odsto. Rezultati prošlogodišnjeg proljećnog “Eurobarometra” pokazali su da 83 odsto građana Crne Gore vjeruje EU, dok 52 odsto građana EU vjeruje zajednici.
Perović ocjenjuje da stanovnici zemalja članica Uniju najčešće gledaju kroz svakodnevne probleme sa kojima se suočavaju – inflaciju, migracije, birokratiju, energetsku krizu ili sporost evropskih institucija.
Zbog toga je povjerenje u EU unutar same Unije često promjenjivo i podložno unutarpolitičkim krizama, tvrdi on.
Perović navodi da je u Crnoj Gori perspektiva drugačija – EU se i dalje dominantno doživljava kao simbol stabilnosti, boljeg životnog standarda, bolje organizovanih institucija i većih ekonomskih mogućnosti. On ističe da za veliki dio građana evropske integracije nisu samo vanjskopolitički cilj, već nada da država može postići veći nivo pravne sigurnosti, borbu protiv korupcije i kvalitet života.
“Građani zemalja članica EU uglavnom ocjenjuju ‘šta EU nije uspjela da riješi’, dok građani Crne Gore, kao zemlje kandidata, češće gledaju ‘šta bi članstvo moglo donijeti'”, dodao je sagovornik, prenose Vijesti.
Najnoviji “Evrobarometar” pokazuje da je 71 odsto građana Crne Gore optimista u pogledu budućnosti EU, da 66 odsto smatra da je članstvo dobra stvar, a 75 odsto da bi ulazak u EU doneo konkretne koristi zemlji.
Crna Gora pregovara sa EU skoro 14 godina (od 29. juna 2012. godine), a do sada je otvorila sva 33 pregovaračka poglavlja i privremeno zatvorila 14. Ove godine su dva “precrtana”.
Cilj Vlade je, kako je više puta najavljivano, da zatvori sva poglavlja do kraja (ove) godine, kako bi zemlja do 2028. godine postala 28. članica EU. U maju i junu, prema najavama iz Vlade, očekuju se međuvladine konferencije Crne Gore i EU, ali nije precizirano koliko bi poglavlja moglo biti zatvoreno.
Rezultati istraživanja Evropske komisije pokazuju da je 54 posto Francuza protiv proširenja EU. To je povećanje od pet procentnih poena u odnosu na istraživanje za isti period prošle godine.
Osim toga, procenat Francuza koji su se izjasnili da podržavaju proširenje EU je 35 odsto, što je pad od šest procentnih poena u odnosu na proljeće 2025. godine, prenose Vijesti.
Komentarišući ove podatke, novinarka francuskog “Le Monde diplomatique” Ana Otašević kaže za “Vijesti” da oni pokazuju “kakva je politička realnost u Francuskoj već duže vrijeme” kada govore o evoluciji njihove unutrašnje političke situacije, a time i odnosu EU prema pitanju proširenja.
Ona tvrdi da pitanje proširenja “nije ni blizu spoljnopolitičkoj temi Francuske”. Ona je istakla da je pitanje ulaska Crne Gore u EU važnije za susjedne članice za jače odnose i potencijalni ekonomski razvoj, ali da je za zemlje poput Francuske, koja odlučuje o važnim kretanjima u EU – u kom pravcu će, prije svega, ići njena politička agenda i kako će se kreirati „arhitektura“ EU u budućnosti – to „pitanje drugog reda“.
“Ako me pitate šta Crna Gora ima da uradi – ne treba joj ništa. Ona ili bilo koja druga država sada zavisi od stratega koji vode računa o svojim interesima – interesima EU u ratu u Ukrajini, odnosno kakva je realnost kada govorimo o tome. To su povećani vojni budžeti, to je stalna priprema javnog mnjenja u njihovim zemljama – sada govorim i o Rusiji – za potencijalni rat sa Francuskom”, rekao je Otašević.
Ona je navela da se u Francuskoj o Crnoj Gori i ne govori, navodeći da je nedavna anketa francusko-njemačke televizije ART pokazala da su ratovi devedesetih jedina asocijacija Francuza na Balkan.
“Francuzi ne znaju ništa o Balkanu. To nije tema njihove politike”, dodaje ona.
Otaševićeva je rekla da su u Francuskoj izbori u maju 2027. godine i da postoji bojazan od dolaska ekstremne desnice na vlast, pri čemu bi, kako tvrdi, ekspanzija na balkanske zemlje, Ukrajinu i Moldaviju – bila isključena na duži period.
On napominje da je njihovo (francusko) pitanje kako uključiti Ukrajinu i Moldaviju u taj proces, “a ostaviti Balkan po strani”.
“Nemojmo da ostavimo po strani Crnu Goru, ali Balkan. Crna Gora je premala da bi bila važan faktor u ključu strateškog razmišljanja”, rekao je Otašević.
Njihov cilj da uvedu Balkan u EU, kaže sagovornik, ne bi bio zato što je jedna, druga ili treća država ispunila tražene obaveze, već zato što žele: “Kako Francuzi kažu, da siva zona ne ostane pod uticajem stranih – ruskih i kineskih”.
Miloš Perović je istakao da u Francuskoj već duže vreme postoji određeni zamor proširenjem, jer se smatra da se prvo mora reformisati EU, pa tek onda primati nove članice.
On je rekao da, iako trenutna geopolitička situacija favorizuje Crnu Goru kada je riječ o evropskim integracijama, mora se uzeti u obzir da – a to pokazuju istraživanja – Francuzi danas podržavaju „dublju“, a ne „širu“ Evropu, jer pitanje bezbjednosti unutar same Unije postaje sve veće i prioritetnije, pišu Vijesti.
“Šta to znači – prije svega čvršću integraciju postojećih članica u oblasti odbrane, ekonomije i bezbjednosti, umjesto prihvatanja novih država. Svakako da postoje razlozi za nešto manju podršku proširenju”, istakao je Perović.
On je rekao da uvijek postoji zabrinutost zbog ekonomskih posljedica proširenja, prije svega od jeftinije radne snage, migracija, većih izdvajanja iz evropskog budžeta i konkurencije na tržištu rada.
„Sve to govori da će crnogorska diplomatija, pored ispunjavanja tehničkih i političkih kriterijuma za članstvo, morati da uradi veoma ozbiljan i promišljen posao kada je u pitanju proces ratifikacije pristupnog ugovora u zemljama članicama EU“, istakao je Perović.
On je rekao da će u atmosferi rastućeg skepticizma prema proširenju u dijelu evropske javnosti – posebno u velikim zemljama poput Francuske – biti važno da Crna Gora ubijedi ne samo evropske institucije, već i građane država članica da njen ulazak predstavlja političku, bezbjednosnu i ekonomsku vrijednost za EU.
U Ministarstvu vanjskih poslova (MVP) za “Vijesti” je rečeno da rezultati istraživanja pokazuju da u pojedinim državama članicama, uključujući i Francusku, postoji određeni zamor kada je riječ o politici proširenja EU.
„Vidimo to (rezultate istraživanja) kao signal da je potrebno dodatno poraditi na objašnjavanju strateškog značaja proširenja, posebno u kontekstu očuvanja stabilnosti, sigurnosti i konkurentnosti evropskog kontinenta“, kaže MIP.
Iz resora koji vodi Ervin Ibrahimović (Bošnjačka stranka) važno je istaći da politika proširenja ostaje jedna od najuspješnijih politika EU, koja je u proteklim decenijama doprinijela demokratizaciji, ekonomskom razvoju i dugoročnoj stabilnosti Evrope. Napominju da Crna Gora, kao najnapredniji kandidat za članstvo, želi da reformskim rezultatima pokaže da proširenje nije politički teret, već “zajednička evropska investicija u sigurniju i jaču Evropu”.
U Ministarstvu vanjskih poslova poručuju da vjeruju da se povjerenje građana država članica može ojačati prije svega konkretnim rezultatima zemalja kandidata: „Zato ćemo nastaviti da sprovodimo reforme, jačamo vladavinu prava i pokazujemo da Crna Gora dijeli evropske vrijednosti i standarde“, pišu Vijesti.
Iz resora kažu da je posebno važno intenzivirati političku i javnu komunikaciju sa državama članicama, uključujući Francusku, kroz direktan dijalog sa institucijama, parlamentima, akademskom zajednicom, medijima i civilnim sektorom.
Naš cilj je da pokažemo da je evropska budućnost Zapadnog Balkana u interesu i samih građana EU, saopštilo je Ministarstvo spoljnih poslova.
“Evrobarometar” je pokazao da, osim Francuske, na proširenje ne gledaju blagonaklono građani Austrije, Belgije, Bugarske, Češke, Njemačke i Luksemburga.
U Austriji nove članice EU ne želi 57 posto građana, u Češkoj 54 posto, u Njemačkoj 53 posto, dok je u Luksemburgu i Belgiji taj postotak 49 posto.
Podaci najnovijeg “Evrobarometra” pokazuju da 54 odsto građana vjeruje Vladi Crne Gore, što je značajno povećanje u odnosu na jesen prošle godine, kada je taj procenat iznosio 28 odsto.
Povjerenje u crnogorski parlament, prema proljetnom Eurobarometru, iznosi 50 odsto. To je i povećanje u odnosu na jesenji “Eurobarometar”, u kojem je povjerenje u tu instituciju bilo 27 posto.
Povjerenje u pravosuđe u Crnoj Gori danas iznosi 49 odsto, što je povećanje od 29 procentnih poena u odnosu na prethodno istraživanje, pišu Vijesti.
Prema rezultatima istraživanja, povjerenje u policiju u Crnoj Gori poraslo je za 30 procentnih poena, a u vojsku za 36 procentnih poena u odnosu na prethodno istraživanje.
