Desilo se to danas, 23. aprila

Danas je četvrtak, 23. april, 113. dan 2026. godine.

Do kraja godine ima 252 dana.

564. – Rođen je engleski pisac Vilijam Šekspir. Njegove drame, od kojih su mnoge prikazane, i danas su na repertoaru svjetskih pozorišta. Umro je istog dana 1616.

1616. – U Madridu je umro španski pisac Migel de Servantes Savedra. Pisao romane, drame, komedije, kratke priče i pjesme; u svjetsku književnost ušao je romanom “Don Kihot” koji se smatra pretečom modernog romana.

1728. – Veliki dio Kopenhagena izgorio je u požaru.

1775. – Rođen je engleski slikar Džozef Malard Vilijam Tarner. Njegovo slikarstvo imalo je značajan uticaj na francuske impresioniste.

1815. – U Takovu, pod vođstvom Miloša Obrenovića, podignut Drugi srpski ustanak protiv osmanske vlasti, iz kojeg je nastala moderna srpska država. Turci su ponovo okupirali Srbiju nakon sloma Prvog srpskog ustanka 1813. i Hadži-Ruvimove bune 1814. Srbi su tada bili u katastrofalnom položaju – stepen samovolje Turaka (muslimana bez obzira na nacionalnost) bio je nepodnošljiv. Za vođu je izabran Miloš Obrenović, vojvoda iz Karađorđeve bune (Prvi srpski ustanak). Oružana faza ustanka trajala je nekoliko mjeseci. Porta je požurila da silom uguši ustanak, ali je doživela poraze kod Obrenovca, Dublja i Ljubića. Miloš je vojnim i diplomatskim akcijama uspeo da prevaziđe težnje Osmanskog carstva. Tome je doprinijela i Rusija, koja je nakon sloma Napoleona mogla izvršiti pritisak na Portu. Turci su pristali na primirje i obećali Srbiji samoupravu, u kojoj je Miloš postepeno osvojio položaj autonomnog naslednog kneza. Moderna srpska država se postepeno razvijala iz autonomije stečene u Drugom srpskom ustanku.

1850. – Umro je pjesnik Vilijam Vordsvort, zajedno sa Kolridžom, najznačajnijim predstavnikom romantizma u engleskoj književnosti. Njegova zbirka pjesama “Lirske balade” označila je početak romantizma u engleskoj književnosti.

1858 – Rođen njemački fizičar Maks Plank, tvorac kvantne teorije, za koju je 1918. dobio Nobelovu nagradu.

1867. – Rođen je srpski političar, publicista i pisac Jaša Prodanović, jedan od osnivača Jugoslovenske republikanske demokratske stranke. Potpredsednik Vlade SR Jugoslavije od 1946. do 1948. Uređivao časopise “Narodna misao” i “Odjek”, uređivao dve antologije narodnih pesama i pripovedaka i dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jove Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića.

1880. – Rođen je ruski baletski igrač, koreograf i pedagog Mihail Mihajlovič Fokin, reformator klasičnog baleta.

1891 – Rođen je ruski kompozitor i pijanista Sergej Prokofjev, jedan od najoriginalnijih muzičkih stvaralaca 20. veka.

1897. – Rođen je kanadski političar i državnik Lester Bowles Pearson, šef diplomatije od 1948. do 1957. i premijer Kanade od 1963. do 1968. Zalaganje za mirno rješenje Suecke krize 1957. donijelo mu je Nobelovu nagradu za mir.

1913. – U Prvom balkanskom ratu Turci su Crnogorcima predali Skadar. Odlukom velikih sila 14. maja, Crnogorci su se povukli, a Skadar je pripao Albaniji.

1928. – Rođena Shirley Temple. Još kao dijete postala je holivudska filmska zvijezda. Kasnije je služila kao američki ambasador u Gani i Čehoslovačkoj.

1938 – Sudetski Nemci su tražili, uz podršku Adolfa Hitlera, punu autonomiju unutar Čehoslovačke. Minhenskim sporazumom u septembru iste godine Hitler je pripojio Sudete Njemačkoj, a 1939. je okupirao Čehoslovačku.

1941 – Grčka vojska je kapitulirala pred trupama nacističke Nemačke, kralj i vlada su napustili zemlju.

[1945–SovjetskaarmijajetokomDrugogsvetskogrataoslobodilanacističkekoncentracionelogoreuSachsenhausenuiRavensbrücku[1945–SovjetskavojskaoslobodilajeuDrugomsvjetskomratunacističkelogoreSachsenhauseniRavensbrück

1975 – Poslednja vlada Sajgona dala je ostavku, američki predsednik Gerald Ford priznao je poraz u Vijetnamskom ratu.

1986. – Umro je američki filmski režiser austrijskog porijekla Oto Preminger.

1990 – Kineski premijer Li Peng stigao je u Moskvu i to je bila prva poseta šefa kineske vlade SSSR-u posle 26 godina.

1992 – Umro je indijski režiser Satyajit Raj, tri sedmice nakon što je dobio Oskara za životno djelo.

1997 – Ruski predsjednik Boris Jeljcin i kineski predsjednik Jiang Zemin potpisali su deklaraciju protiv dominacije jedne supersile u eri nakon Hladnog rata.

1998 – Umro je grčki državnik Konstantin Karamanlis, premijer od 1955. do 1963. i 1974. nakon pada vojne hunte, predsednik od 1980. do 1985. godine.

1999 – Tridesetog dana NATO napada na Jugoslaviju, pogođena je zgrada RTS-a. Poginulo je 16 radnika, a 18 je povrijeđeno.

2003 – Prvi direktni pregovori između SAD i Sjeverne Koreje održani su u Pekingu nakon što je Pjongjang priznao da je tajno razvijao nuklearno oružje, kršeći međunarodne norme.

2007 – Umro je Boris Jeljcin, prvi predsednik Rusije i ključna ličnost postkomunističke Rusije. Dužnost predsjednika obnašao je dva mandata, od juna 1991. do 31. decembra 1999. godine, kada je podnio ostavku i imenovao Vladimira Putina za v.d. Igrao je ključnu ulogu u sprečavanju državnog udara u avgustu 1991. Te godine je potpisao i dekret o zabrani rada Komunističke partije.

2011 – Umro Džon Salivan, britanski scenarista, autor humoristične serije „Mućke“.

2018 – Jermenski premijer Serž Sargsjan podnio je ostavku nakon višesedmičnih protesta u Jerevanu. Demonstranti su izašli na ulice zbog osporenog ustavnog amandmana, koji je prenio izvršnu vlast iz ruku predsjednika u ruke premijera.

2024 – Srpska članica Predsjedništva BiH Željka Cvijanović na sjednici Predsjedništva BiH glasala je protiv članstva Kosova u Vijeću Evrope, dok je bošnjački član Denis Bećirović bio za, a hrvatski član Željko Komšić bio je uzdržan.