Desilo se to danas, 20. aprila

Danas je ponedjeljak, 20. april, 110. dan 2026. Do kraja godine ima 255 dana.

1526. – U bici kod Panipata, mogulski vođa Babur sa 2.000 boraca porazio je 10.000 vojnika sultana Ibrahima od Delhija, čime je započela dva i po vijeka mogulske vladavine Indijom. Sultan Ibrahim je poginuo u bici, a Babur se tada proglasio sultanom i osnovao Mogulsko carstvo.

1653 – Vođa engleske revolucije Oliver Kromvel raspustio je parlament i uspostavio ličnu diktaturu kao lord zaštitnik Engleske.

1657 – Engleska flota, pod komandom admirala Roberta Blejka, napala je i potopila svih 16 španskih ratnih brodova u luci Santa Kruz na Tenerifima, a zatim uništila grad.

1768 – Umro je italijanski slikar Kanaleto, jedan od najboljih pejzažista 18. veka, majstor dočaravanja atmosfere i jarkih prozračnih boja. Najviše je slikao Veneciju, njene kanale i palate.

1792. – Francuska je objavila rat Austriji, Pruskoj i Kraljevini Sardiniji i objavila opštu mobilizaciju u koju su, prema odluci Konvencije, bili uključeni svi Francuzi od 18 do 50 godina. Ovako stvorena milionska vojska je u revolucionarnom ludilu porazila sve protivnike, ali je Konvencija tada odlučila da “pruži pomoć i bratstvo svakom narodu koji želi da povrati slobodu”, čime je započeo ratove. osvajanja.

1808. – Rođen je francuski državnik Charles Louis Napoleon III Bonaparte, nećak cara Napoleona I, predsjednika Francuske od 1848. do 1852. godine, cara do 1870. godine. Živio je u egzilu do Februarske revolucije 1848. godine, a krajem 1848. godine na vlast ga je doveo veliki burazer. Početkom decembra 1851. pučem je preuzeo svu vlast i obnovio monarhiju 1852. Agresivnom spoljnom politikom pokušao je da proširi Francusku i osvoji kolonije. Organizovao je javne radove i osnovao neke društvene ustanove, podsticao kapitalističku privredu, posebno trgovinu, industriju i bankarstvo. Za vrijeme njegove vladavine Francuska je okupirala Nicu i Savoju, započela kolonijalni prodor u Indokinu, uspješno se borila u Krimskom ratu od 1854. do 1856. godine protiv Rusije u savezu sa Osmanskim carstvom, Velikom Britanijom i Kraljevinom Sardinijom, a 1859. protiv Austrije u Italiji, ali je pokušaj da se Francuzi uspostave186 prekinuli186. fijasko. uz pomoć “cara” Maksimilijana Habzburškog. u Meksiku. Nadajući se uspjehu, započeo je rat protiv Pruske, ali biva zarobljen 1. oktobra 1870. u bici kod Sedana i svrgnut s prijestolja, a Francuska je ponovo postala republika 4. oktobra 1870. Nakon mira sa Pruskom 1871. emigrirao je u Veliku Britaniju, gdje je i umro 1873. godine.

1889. – Rođen vođa njemačkih nacista Adolf Hitler (na fotografiji), tvorac najveće mašinerije za masovni zločin u istoriji. Uz podršku krupne buržoazije i revanšista željnih osvete za poraz Njemačke u Prvom svjetskom ratu i zahvaljujući popustljivim zapadnim demokratijama, iskoristio je materijalno siromaštvo i nezadovoljstvo Nijemaca, nametnuo im se kao vođa i odveo njih i čovječanstvo u propast. U Prvom svjetskom ratu zarobljen je kao dobrovoljac, 1921. postaje šef Nacionalsocijalističke radničke partije Njemačke, u junu 1923. pokušao je državni udar u Minhenu, zbog čega je osuđen ali brzo pušten iz zatvora, a 1925. reorganizuje stranku na vojnoj osnovi. Ubrzo nakon što je postao kancelar 1933., uveo je nacističku diktaturu, započeo nemilosrdni progon Jevreja i levičara, otvorio koncentracione logore, ukinuo parlamentarizam, sindikate, slobodu štampe i građanska prava. Iskoristio je neodlučnost Zapada i pripojio Austriju Njemačkoj, porobio Čehoslovačku, a 1939. napao Poljsku i time izazvao Drugi svjetski rat. Pred naletom sovjetskih trupa ubio se u bunkeru u blizini Berlina 30. aprila 1945. godine.

1893. – Rođen je katalonski slikar i vajar Huan Miro, jedan od najvećih nadrealističkih umjetnika. Studirao je u rodnoj Barseloni, a od 1919. živi u Parizu. Kratko je stvarao pod uticajem kubizma, ali od 1924. godine gradi neponovljiv lični stil, zasnovan na izuzetno spontanoj registraciji formi i znakova koji dočaravaju podsvesne predstave primarnih i elementarnih vitalnih stanja.

1893. – Rođen je američki filmski glumac Harold Lloyd, jedan od najvećih komičara nemih filmova. Filmovi: “Sigurnost na posljednjem mjestu”, “Brucoš”, “Pazite, profesore”, “Luda ​​srijeda”.

1919. – U Beogradu je počeo osnivački kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije, koja je 1920. na kongresu u Vukovaru promijenila naziv u Komunistička partija Jugoslavije.

1936. – Invazijske trupe Italije, koje su početkom oktobra 1935. napale Etiopiju bez objave rata, pokrenule su ofanzivu, slomile otpor slabo naoružanih etiopskih snaga i porobile tu zemlju.

1972 – Američki svemirski brod “Apolo 16” sleteo je na Mesec.

1975 – Vojska Sjevernog Vijetnama i oslobodilački pokret Južnog Vijetnama Viet Cong započeli su odlučujuću bitku protiv američkih i južnovijetnamskih snaga. Ofanziva je završena za deset dana potpunom pobjedom i oslobođenjem južnog dijela zemlje, nakon čega su Sjeverni i Južni Vijetnam ujedinjeni u jednu državu.

1984 – Velika Britanija je objavila da će njena administracija u Hong Kongu prestati sa radom 1997.

1993. – Žestoke borbe između muslimanskih i hrvatskih snaga u Bosni i Hercegovini proširile su se iz srednje u jugozapadnu Bosnu. Za pet dana, više od 200 ljudi je ubijeno u sukobima na obje strane.

1994 – Izrael i Palestinska oslobodilačka organizacija (PLO) postigli su sporazum o prenošenju vlasti na Palestince u Pojasu Gaze i gradu Jerihonu na Zapadnoj obali.

1995. – Umro je srpski političar i pisac Milovan Đilas, “najpoznatiji disident komunističkog sveta posle Drugog svetskog rata”. Od 1937. do 1954. bio je član najužeg rukovodstva Komunističke partije Jugoslavije i jedan od najbližih saradnika Josipa Broza, nakon rata predsjednik Skupštine Jugoslavije. Januara 1954. odlukom Plenuma CK KPJ smijenjen je sa svih dužnosti nakon niza tekstova objavljenih u “Borbi” i označen kao “revizionista”. Ocijenjeno je da je u osporenim tekstovima iznio stavove “koji sadrže tendenciju likvidacije Komunističke partije kao ideološki i politički vodeće klasne političke organizacije” i pokazao da se “sve više udaljava od revolucionarnih pozicija i približava pozicijama buržoaskog liberalizma”. Potom je dva puta osuđen na višegodišnje zatvorske kazne “zbog kontinuiranog antisocijalističkog pisanja i aktivnosti” i “izrazito neprijateljskog pisanja prema marksizmu i socijalizmu”, kako je zvanična propaganda označavala njegove tekstove objavljene u inostranstvu, posebno knjigu “Nova klasa” u kojoj je razotkrio prirodu komunističke diktature u Jugoslaviji.

1999. – NATO avioni su drugi dan zaredom bombardovali Duvansku industriju u Nišu, najveću fabriku cigareta u Jugoslaviji.

1999. – Patrijarh ruski Aleksije Drugi i patrijarh srpski Pavle služili su liturgiju u prepunom hramu Svetog Save u Beogradu, nakon čega su desetinama hiljada ljudi okupljenih na platou ispred najveće crkve u Beogradu uputili “Molitvu za mir”.

1999. – Kragujevački korpus VJ saopštio je da je Vazduhoplovstvo oborilo dva borbena aviona NATO pakta u okolini Kragujevca.

2000. – Vlada je pala u Italiji. Predsjednik Carlo Azellio Ćampi prihvatio je ostavku premijera Massima d`Aleme.

2001. – Prva grupa drugog kontingenta od devet policajaca iz BiH – četiri Bošnjaka, tri Srbina, jedan Hrvat i jedan pripadnik drugih naroda, među kojima i jedna žena – krenula je sa sarajevskog aerodroma u mirovnu misiju UN-a u Istočnom Timoru.

2001. – U BiH su počeli izdavati novi pasoši BiH bez entitetskih oznaka.

2003. – Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije saopštilo je da su pripadnici “zemunskog klana” odgovorni za postavljanje eksploziva u prostorije preduzeća “Defence Road” u Surčinu i za otmicu vlasnika firme “Verano motors” Milije Babovića. 2004 – Vlada Republike Srpske imenovala je Milana Bogdanića za novog predsjednika Komisije za istraživanje dešavanja na području Srebrenice od 10. do 19. jula 1995. godine, nakon što je dosadašnji predsjednik Marko Arsović podnio neopozivu ostavku.

2006 – Rumunske vlasti naredile su evakuaciju hiljada ljudi zbog rekordno visokog vodostaja u Dunavu. Oko 7.000 ljudi u 129 naselja ranije je napustilo svoje domove, jer je više od 700 kuća potopljeno, a pod vodom je 75.000 hektara.

2008 – U sukobima u Mogadišu, između islamističkih pobunjenika i zajedničkih somalijskih i etiopskih snaga sigurnosti, ubijena je 81 osoba, dok je 119 ranjeno. Početkom 2007. godine somalijske snage, uz podršku etiopske vojske, srušile su Uniju islamskih sudova, koju je predvodila ekstremistička frakcija poznata kao al-Shabaab, koja je tada vladala većim dijelom afričke zemlje.

2013 – U zemljotresu koji je pogodio jugozapadnu kinesku provinciju Sečuan poginule su 193 osobe, 23 su nestale, a oko 15.500 je povrijeđeno. Zemljotres se dogodio nedaleko od mjesta koje je pogodio zemljotres 2008. godine, kada je poginulo na desetine hiljada ljudi.