Gotovo sedam decenija nakon smrti, Marilyn Monroe i dalje ostaje jedna od najprepoznatljivijih figura u historiji popularne kulture. Ipak, iza slike glamurozne plavuše i simbola seksa krila se mnogo složenija, ambicioznija i kreativnija ličnost – što sada pokušavaju pokazati dvije velike izložbe u Velikoj Britaniji, najavljujući ono što je već prozvano “Marilyno ljeto”, piše The Guardian.
Povodom stote godišnjice njenog rođenja, vodeće britanske kulturne institucije nastoje revalorizirati Monroein rad, predstavljajući je ne samo kao ikonu, već kao inteligentnu glumicu, promišljenu graditeljicu vlastitog imidža i pionirku koja je pomjerila granice ženskog zvjezdanog statusa u Hollywoodu.
Centralni dio ove kulturne inicijative čini opsežna dvomjesečna retrospektiva u Britanskom filmskom institutu (BFI), koja publici nudi priliku da iznova otkrije njen filmski opus. Program pod nazivom Marilyn Monroe: Self Made Star traje od 1. juna do kraja jula i obuhvata tri tematske cjeline: “Star Attractions”, posvećenu njenim najpoznatijim komedijama i mjuziklima, “Dramatic Turns”, koja istražuje njene ozbiljnije uloge, te “Scene Stealers”, fokusiranu na manje, ali upečatljive nastupe.
Kimberley Sheehan, glavna programska urednica BFI-ja i kustosica ovog ciklusa, ističe da je Monroe bila mnogo više od stereotipa koji je prati: “Ona je vjerovatno najveća filmska zvijezda koju je svijet ikada vidio – i koju će ikada vidjeti. Bila je originalna ‘triple threat’ umjetnica i zaslužuje priznanje za način na koji je oblikovala vlastiti imidž i karijeru.”
Retrospektiva obuhvata filmove poput Gentlemen Prefer Blondes (Muškarci više vole plavuše) i How to Marry a Millionaire (Kako se udati za milionera), gdje dolazi do izražaja njen komičarski talent i harizma, ali i emotivno snažan The Misfits (Neprilagođeni), koji se smatra njenim najdubljim i najosobnijim ostvarenjem. Posebna pažnja posvećena je i manjim ulogama u filmovima kao što su Clash by Night (Sukob u noći)i All About Eve (Sve o Evi), koje svjedoče o širini njenog glumačkog raspona.
Karijera Monroe protezala se od njenog prvog značajnijeg nastupa u Ladies of the Chorus do nedovršenog projekta Something’s Got to Give, tokom kojeg je sarađivala s najvećim imenima Hollywooda. Kroz godine je uspješno balansirala između lakih, zabavnih uloga i sve kompleksnijih dramskih likova, pokazujući ambiciju da izađe iz okvira koji su joj bili nametnuti.
Upravo taj aspekt njenog rada – borba protiv stereotipa i težnja ka kreativnoj kontroli – u fokusu je cijelog projekta. BFI naglašava da je Monroe bila među prvim ženama nakon ere nijemog filma koje su osnovale vlastitu produkcijsku kuću, aktivno se suprotstavljajući studijskom sistemu i odbijajući loše scenarije.
Poseban naglasak stavljen je na ponovno prikazivanje filma The Misfits (Neprilagođeni), njenog posljednjeg završenog ostvarenja, koji će biti prikazan u kinima širom Velike Britanije i Irske. Film je režirao John Huston, dok scenarij potpisuje njen tadašnji suprug Arthur Miller. U njemu Monroe igra uz Clarka Gablea, tumačeći lik žene koja nakon razvoda pronalazi ljubav u surovom pejzažu Nevade.
Paralelno s filmskim programom, National Portrait Gallery organizuje izložbu Marilyn Monroe: A Portrait, koja traje od juna do septembra. Izložba okuplja radove nekih od najznačajnijih umjetnika i fotografa 20. i 21. stoljeća, uključujući Andyja Warhola, Pauline Boty i Richarda Avedona.
Poseban segment izložbe čine do sada neobjavljene fotografije iz magazina Life, koje je snimio Allan Grant u njenom domu u Brentwoodu, Los Angeles, samo dan prije njene smrti 1962. godine. Ovi intimni portreti pružaju rijedak uvid u privatnu stranu žene koja je cijeli život bila pod reflektorima.
Rođena 1. juna 1926. kao Norma Jeane, Monroe je tokom života postala jedna od najfotografiranijih osoba na svijetu. Izložba posebno naglašava njen aktivni doprinos u kreiranju vlastitog vizualnog identiteta – od poziranja pred kamerama do kontrole nad izborom fotografija i režiranjem snimanja.
Kako ističe Sheehan, stvaranje lika “Marilyn Monroe” bilo je njeno najveće postignuće, ali i najveći teret. U kasnijoj fazi karijere pokušavala je pobjeći od tog imidža i redefinisati sebe kao ozbiljnu umjetnicu – potez koji je u to vrijeme bio neshvaćen i često ismijavan.
Poredeći je s današnjim zvijezdama poput Taylor Swift i Madonnom, koje uspješno grade i mijenjaju svoje javne identitete, Sheehan smatra da je Monroe bila pionirka takvog pristupa, iako nije dobila priznanje koje danas takve strategije imaju. Po njenom mišljenju, da je živjela duže, Monroe bi mogla razviti karijeru sličnu savremenim glumicama-producenticama poput Margot Robbie.
Ova dva velika projekta podsjećaju da je naslijeđe Marilyn Monroe mnogo više od ikoničnih fotografija i tabloidskih priča – riječ je o umjetnici koja je aktivno oblikovala svoju karijeru, borila se protiv ograničenja industrije i ostavila neizbrisiv trag u historiji filma i vizualne kulture.
Datum i vrijeme objave: 06.04.2026 – 12:07 sati
