Istraživanja Instituta za ginekologiju i akušerstvo KCS pokazuju da se najviše beba rodi u septembru, što znači da se “izvlače” negde oko novogodišnjih i božićnih praznika.
Uprkos neobičnoj važnosti seksualnosti, sa biološkog, sociološkog i psihološkog aspekta, ljudska seksualnost je vrlo kasno postala predmet naučnog interesovanja. Zaista, to nije područje koje je u velikoj mjeri podvrgnuto društvenim i vjerskim zabranama.
S obzirom na brojne probleme sa kojima se žena susreće tokom ginekološkog tretmana, a koji ostavljaju jake posledice na njenu ličnost, pridružila bih se onim psiholozima koji ličnost definišu “veoma široko”. Ta definicija uključuje sve što osoba radi, od načina na koji rješava probleme, kako se nosi s neskladnim mislima, do promjena u fiziološkom funkcioniranju uzrokovanih situacijama koje rezultiraju nezdravim emocijama. Ova definicija ličnosti omogućava „udoban“ i širok okvir za pristup fenomenu seksualnost tokom trudnoće.
Danas se, međutim, sve više polazi od „uskog okvira“ definicije ličnosti, koji nema za cilj da odredi ličnost u celini, već se okreće onom delu ličnosti koji utiče samo na fenomen seksualnosti, ali još uvek ne daje u potpunosti odgovor na pitanje kako i na koji način ličnost integriše seks u svoj svakodnevni život, odnosno na koji način se manifestuje seksualno ponašanje jedne seksualnosti.
Seksualno ponašanje tokom trudnoće
Trudnoća je normalno, psihofiziološko stanje, ali je i izuzetno stanje u kojem se testiraju sve rezerve i sve fizičke i psihičke karakteristike žene. Trudnoća dovodi do niza promjena koje u “negativnim” stanjima (nezrele i neurotične ličnosti) mogu uzrokovati dezorganizaciju ličnosti i patološke reakcije.
Ako govorimo o stabilnoj strukturi ličnosti, sve “normalne krize” koje nastaju tokom trudnoće prolaze nakon porođaja, a mogu dovesti i do sazrevanja ličnosti.
Jedna od kriza koja se može javiti tokom trudnoće je kriza seksualnog funkcionisanja. U periodu prilagođavanja na trudnoću karakterističan je gubitak seksualnog interesa, naravno ne za sve. U prva dva trimestra trudnoće učestalost odnosa se postepeno smanjuje, a u posljednjem tromjesečju trudnoće seksualni odnosi su rjeđi.
Faktori koji utiču na seksualne odnose tokom trudnoće
Postavlja se pitanje faktora (psihološki, fiziološki, uticaj okoline) koji dovode do odbijanja ili motivacije za seksualne odnose tokom trudnoće.
Psihološki faktori
● Stavovi trudnice o sopstvenoj trudnoći, odnosno da li se radi o željenoj trudnoći, šta je razlog trudnoće itd.
● Način na koji žena prihvata svoje tijelo se mijenja tokom trudnoće. Žene koje su nekada imale zavodljiv izgled postaju nesigurne u to kako će njihov partner prihvatiti promjene, što najčešće rezultira otuđenjem partnera i osjećajem izolacije. Pojavljuje se neizvjesnost, pa trudnoća može probuditi neke stare sumnje i sukobe.
● Način na koji trudnica reaguje na stresne situacije (porodična, materijalna i profesionalna situacija).
● Način na koji se trudnica prilagođava promjenama u odnosu sa partnerom.
Fiziološke promjene
● Seksualni interes se može smanjiti dodirivanjem grudi koje su bolne i osjetljive.
● Mučninu, koja može biti prisutna, često pogoršava partnerov znoj, dah ili parfem.
● Promene u fetalnoj aktivnosti (koja se povećava tokom snošaja) mogu biti uzrok nedovoljne opuštenosti i smanjene želje za snošajem, kao i teškoća u pronalaženju adekvatnog položaja u kojem bi polni odnos bio prijatan.
● Postoji određeni broj žena koje imaju povećanu seksualnu želju tokom trudnoće, posebno u prva dva trimestra. Ovaj tip ličnosti trudnoću vidi kao dokaz ženstvenosti i vidi je kao izvor svoje želje za vezom. Takve žene izgledaju veoma lijepo i zavodljivo tokom trudnoće.
Shutterstock.com
Trudni par
Danas ne govorimo samo o trudnici, već o trudnom paru.
Muškarac prolazi kroz period prilagođavanja u procesu formiranja identiteta roditelja. Postoje neke nove emocije koje trudnoća izaziva kod muškarca (osjećaj “zarobljenosti”, ambivalentnost, depresija, anksioznost). Povremeno se javljaju psihosomatske promjene (promjene raspoloženja, mučnina i nesanica). Sve prikazane reakcije obično ostaju neprepoznate i dobijaju malo pažnje od strane stručnih radnika.
Muškarci imaju različita mišljenja o seksualnim odnosima sa trudnom partnericom.
Prva vrsta muškarci navode da je veza sa trudnom ženom potpuno drugačije iskustvo. Navode da je njeno tijelo drugačije, da su joj grudi punije, zategnutije, da vaginalno tkivo izgleda čvršće. Kako trudnoća odmiče, muškarac više nije siguran kako da izvede seksualni čin. Pojavljuju se kompleksni osjećaji, kao da sada ima odnos sa budućom majkom svog djeteta.
Drugi tip muškarci imaju pojačanu želju tokom trudnoće svoje partnerke. Razlozi su sledeći: osećaj velike bliskosti sa partnerom koji nosi dete, oslobađanje od straha od neželjenog začeća, osećaj sazrevanja, doživljavanje trudničkog tela kao zavodljivog tela.
Treći momak ima različitu želju za seksualnim odnosima u različitim periodima trudnoće. U posljednjem tromjesečju želja se smanjuje ili gotovo potpuno nestaje (nezgodni položaji, pojačan vaginalni sekret, posebno kod muškaraca kod kojih je oralna predigra sastavni dio seksualnog čina, kao i osjećaj straha od ozljede fetusa tokom odnosa).
Tokom seksualnog odnosa sa trudnom partnericom, mnogi muškarci maštaju o drugim ženama (obično ženama koje nisu rodile). Iako se smatra da su u ovim situacijama fantazije i takve „veze“ normalne (uslovno rečeno), ipak se može zaključiti da one najčešće ukazuju na postojanje problema u vezi.
Neki ljudi izjavljuju da imaju “krizu” tokom trudnoće partnera, navodeći kao razlog gubitak privlačnosti partnera tokom trudnoće. Svakako, takve situacije dovode do gubitka komunikacije, međusobnog distanciranja, muškarac najčešće ne razumije svoja osjećanja, a partnerica, ako zna za ovakvu vezu, osjeća ljutnju, napuštenost, odbačenost ili čak beznačajnost – osjeća se kao izvor problema!
Važnost partnerske komunikacije
U ovim situacijama izuzetno je važno da parovi pobijede stručni savjet što će im pomoći da prije svega nauče komunicirati. Razgovor će im omogućiti da uvide da prolaze kroz slične pritiske, da izraze individualne potrebe i želje kako se ne bi osjećali nelagodno u zadovoljavanju konkretnih želja, te da pronađu rješenja prihvatljiva za oboje.
Komunikacija je najefikasniji način da se što bezbolnije prebrodi kroz konfliktne osjećaje koje donosi trudnoća.
U svakom slučaju, radujemo se predstojećim praznicima i “crtanju” beba!
Naslovna fotografija – Shutterstock.com
