Kineska kompanija DeepSeek priprema lansiranje svog dugo očekivanog modela vještačke inteligencije sljedeće sedmice, čime otvara novu fazu tehnološkog nadmetanja sa vodećim američkim kompanijama i potvrđuje ambicije Kine da postane globalna sila u oblasti umjetne inteligencije.
Laboratorija sa sjedištem u Hangzhou planira predstaviti model V4, napredni multimodalni sistem sposoban da generiše tekst, slike i video sadržaj, prema informacijama izvora upoznatih sa planovima kompanije.
DeepSeek je u razvoju modela sarađivao sa kineskim proizvođačima čipova Huawei i Cambricon, s ciljem optimizacije modela za njihov najnoviji hardver. Ova saradnja predstavlja strateški korak ka smanjenju zavisnosti od američkih čipova kompanije Nvidia, koji dominiraju globalnim tržištem, ali su istovremeno podložni američkim izvoznim ograničenjima usmjerenim na usporavanje kineskog tehnološkog napretka.
Strateško lansiranje u ključnom političkom trenutku
Objava novog modela dolazi neposredno prije godišnjeg političkog događaja poznatog kao Dvije sjednice, koji počinje 4. marta. Ovaj važan državni skup mogao bi dodatno učvrstiti poziciju DeepSeeka kao nacionalnog lidera u oblasti umjetne inteligencije.
Biće to prvo veliko lansiranje DeepSeekovog modela od januara 2025. godine, kada je kompanija predstavila model R1, sistem sposoban za napredno logičko zaključivanje. Tada je DeepSeek tvrdio da je razvio model uporediv sa vodećim sistemima iz Silicijske doline, ali uz znatno manju potrošnju računarskih resursa.
Ta objava izazvala je snažne reakcije na američkom tržištu tehnologije, a pojedini stručnjaci opisali su je kao prekretnicu koja je signalizirala ubrzani uspon Kine kao ozbiljne sile u oblasti umjetne inteligencije.
Od tada je DeepSeek objavljivao manja unapređenja postojećih sistema, dok su domaći konkurenti poput Alibabe i Moonshota iskoristili priliku da prošire svoje prisustvo sa pristupačnim modelima otvorenog koda.
Udar na dominaciju američkih čipova
Optimizacija modela V4 za kineske čipove mogla bi značajno povećati domaću potražnju za kineskim poluprovodnicima i ubrzati prelazak sa američkih proizvođača poput Nvidije i AMD-a, posebno u fazi generisanja odgovora iz već obučenih modela.
Ipak, Nvidia i dalje zadržava dominantnu poziciju u segmentu čipova za treniranje modela, koji zahtijeva ogromnu računarsku snagu i obradu velikih količina podataka.
DeepSeek je ranije pokušao koristiti Huawei hardver za početnu fazu treniranja modela, ali se suočio sa tehničkim izazovima, što pokazuje koliko je ova oblast i dalje tehnološki zahtjevna.
Tehnološka transparentnost i globalni uticaj
Kompanija je ranije dobila pohvale jer je objavila detaljan tehnički izvještaj o metodama razvoja svog modela, omogućivši drugim istraživačima da prouče i primijene njihove tehnike.
Njihovi modeli su posebno poznati po sposobnosti logičkog zaključivanja, odnosno rješavanja složenih problema kroz razlaganje na manje korake, što predstavlja ključnu karakteristiku naprednih sistema umjetne inteligencije.
DeepSeek planira objaviti kraći tehnički dokument zajedno sa modelom V4, dok se detaljniji izvještaj očekuje mjesec dana kasnije.
Optužbe i rastuće tenzije u AI utrci
Istovremeno, američka kompanija Anthropic optužila je DeepSeek i još dvije kineske laboratorije za takozvane napade destilacije, metodu kojom se manji modeli treniraju koristeći rezultate naprednijih sistema, čime mogu postići slične performanse uz znatno manje resursa.
Huawei, DeepSeek i Cambricon nisu komentarisali ove optužbe.
Kina ubrzava put ka tehnološkoj nezavisnosti
Najava modela V4 predstavlja više od običnog tehnološkog unapređenja. Ona simbolizuje odlučan pokušaj Kine da izgradi potpunu tehnološku nezavisnost i smanji oslanjanje na američku infrastrukturu.
U trenutku kada umjetna inteligencija postaje ključni faktor globalne moći, DeepSeek se pozicionira kao centralni akter nove tehnološke ravnoteže, dok svijet ulazi u intenzivniju fazu borbe za dominaciju u eri umjetne inteligencije.
