Sara Pepić, danas student master studija arhitekture na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu, prijavila se za studije u Sankt Peterburgu bez znanja roditelja.
Zlatni put mladog arhitekte
- Pet godina studija u Sankt Peterburgu
- Zlatni sertifikat Zlatni Trezzini 2025
- Projekat beogradske rečne železnice
- Nagrada je dodeljena u Muzeju Ermitaž
U tom trenutku bila je bijeljinska gimnazijalka koja je planirala da studira arhitekturu u Beogradu, kao i većina njenih vršnjaka. Međutim, susret sa studenticom iz Rusije, koja joj je u sklopu programa razmjene pružila priliku da studira u Sankt Peterburgu, promijenio je njen plan – i njen profesionalni put.
Prolaz na takmičenju
Nakon što je i sama prošla tendersku proceduru i dobila zvaničnu potvrdu, svoju odluku je saopštila porodici. Tako je započela petogodišnja akademska avantura koja će je dovesti do međunarodne nagrade “Zlatni Trezzini”.
Odlazak u domovinu tokom godine bio bi dozvoljen samo ako bi bile izmirene sve studentske obaveze.
Selekcija kandidata obuhvatala je nekoliko segmenata. Pored uspjeha u školi, ocjenjivane su i vannastavne aktivnosti, znanje stranih jezika, sport i dodatna interesovanja. Nakon preliminarne selekcije, uslijedila su psihološka testiranja i detaljni ljekarski pregledi, s ciljem procjene spremnosti kandidata za zahtjevan studijski program, kao i pritisak života u stranoj zemlji.
Obavezna stručna praksa
Studije na Rudarskom univerzitetu Katarina II u Sankt Peterburgu traju ukupno pet godina i odlikuju se visokim kriterijumima i disciplinom. Sistem stipendiranja je direktno povezan sa uspjehom. Početna stipendija je skromnija, ali se iz semestra u semestar povećava u skladu sa postignutim rezultatima.
Jedan od ključnih uslova bio je redovno polaganje svih ispita u okviru semestra. Ovaj princip nije isključivo akademske prirode, već je imao i administrativnu dimenziju. Fakultet je preuzeo odgovornost za svoje studente, pa je odlazak u domovinu tokom godine bio dozvoljen samo ako su ispunjene sve obaveze. Sara ističe da joj je upravo to stvaralo najveći pritisak, posebno zbog emotivne privrženosti porodici.
Poseban segment studija činila je obavezna stručna praksa nakon svake akademske godine. Prakse su se odvijale u preduzećima i ustanovama, a finansirao ih je fakultet, što je studentima omogućilo direktan kontakt sa profesionalnim okruženjem. Studenti na univerzitetu bili su obavezni da nose uniforme, što je podsticalo ravnopravnost među kolegama.
Stalna interakcija sa gradom
Studiranje arhitekture u Sankt Peterburgu podrazumeva stalnu interakciju sa gradom koji ima izuzetno snažan urbani i arhitektonski identitet. Grad je građen planski i često se opisuje kao svojevrsna sinteza različitih evropskih stilova, sa jasno definisanim odnosom prema istorijskom nasleđu.
Velika pažnja posvećena je očuvanju vizura, fasada, proporcija i karaktera ulica i trgova, kao i odnosu novih intervencija prema postojećem kontekstu. Visoke zgrade i neboderi se premeštaju van centralnih gradskih zona, dok je istorijsko jezgro pažljivo zaštićeno. Primjer takvog pristupa je Lahta centar, koji je pozicioniran izvan glavnih urbanih osovina grada.
Međunarodni karakter fakulteta omogućio je Sari da upozna studente iz različitih dijelova svijeta. Iako su oblici druženja drugačiji od onih na Balkanu, kroz zajedničke akademske obaveze i povremena organizovana druženja ostvarena su brojna profesionalna i lična poznanstva koja su obogatila studentske dane.
Od disertacije do međunarodnog priznanja
Fakultet je aktivno podsticao studente da učestvuju na međunarodnim takmičenjima, prepoznajući ih kao važan segment stručnog usavršavanja. Sarin diplomski rad ocijenjen je kao izuzetno kvalitetan, zbog čega je mentor predložio da se upravo ovaj projekt prijavi na međunarodni konkurs.Zlatne nagrade Trezzini 2025“.
Na konkursu je učestvovalo više od 450 projekata iz cijelog svijeta, a Sarin rad nagrađen je zlatnom diplomom u kategoriji “Najbolji studentski projekat za razvoj javnog prostora i infrastrukture”. Sama dodjela nagrada održana je u Državnom muzeju Ermitaž.
Na takmičenju je predstavljala Srbiju i Bosnu i Hercegovinu, čime je njen rad dobio širi regionalni značaj, povezujući obrazovanje koje je stekla u inostranstvu sa oblastima iz kojih je došla.
Prostorni i infrastrukturni potencijal Rečne železnice Beograda
Tema nagrađenog rada bila je rečna železnica kao oblik infrastrukturnog sistema koji postoji u većim evropskim gradovima, ali još uvek nije razvijen u Beogradu uprkos potencijalu koji pružaju Sava i Dunav. Proces istraživanja dodatno je zakomplikovala skromna domaća literatura, što je zahtijevalo širu analizu i tumačenje dostupnih primjera.
Za lokaciju projekta izabrana je luka Beograd, zbog širine Dunava i povoljne lokacije u odnosu na centar grada. Projekat prevazilazi saobraćajnu infrastrukturu i obuhvata muzejski prostor, park i kulturno-istorijski kompleks koji rečnu železnicu vidi kao generator javnog života i urbane regeneracije.
Podjela objekta
Zgrada je podeljena na tri jasno definisane celine i funkcionalno je povezana sa širim urbanim sistemom Beograda.
Arhitektonski oblik pažljivo je usklađen sa vizijom grada. Maksimalna visina objekta je 22 metra, a vidikovac je planiran kao javno dostupan element. Oštri uglovi na predmetu imaju simboličko značenje i tumače se kao izraz karaktera i istrajnosti srpskog naroda, dok oblik broda direktno upućuje na reku, vodu i kretanje. Na ovaj način projekat spaja simboliku i javni prostor u jedinstvenu cjelinu.
Iskustvo koje oblikuje profesionalni identitet
Na kraju, Sarah ističe da odlazak u inostranstvo i život u drugačijem sistemu nosi brojne izazove, od intenzivnog tempa rada do psihičkog pritiska i odgovornosti. Međutim, upravo ta iskustva omogućavaju širenje vidika, upoznavanje novih kultura i različitih profesionalnih praksi.
Njena poruka mladim arhitektama nije da ostanu u poznatim okvirima, već da iskoriste prilike za međunarodno iskustvo, uprkos naporima koje takav put zahtijeva. Kako pokazuje njen primjer, upravo takva iskustva mogu dovesti do projekata i priznanja koji prevazilaze lokalne granice i ostavljaju snažan trag na profesionalnom putu, prenosi Gradnja.rs.
Šta je “Zlatni Trezzini”? Arhitektonska elita u srcu Ermitaža
Međunarodna nagrada Golden Trezzini, osnovana 2018. godine u Sankt Peterburgu, smatra se jednim od najprestižnijih svjetskih takmičenja koja spajaju arhitekturu, dizajn i umjetnost. Ime je dobila po Domeniku Treziniju, prvom arhitekti Sankt Peterburga, a moto mu je „Arhitektura kao umjetnost“.
Žiri Svjetskog glasanja: Oh o pobjednicima odlučuje više od 200 stručnjaka iz 30 zemalja. Među njima su legende arhitekture poput Daniela Libeskinda i Normana Fostera, kao i direktori vodećih svjetskih muzeja (Gugenhajm, Luvr, Metropoliten).
Muzejska vrijednost: Ovo je jedino takmičenje na svijetu čiji nagrađeni projekti (uključujući Sarin) postaju dio stalne postavke Državnog istorijskog muzeja Sankt Peterburga.
Globalna konkurencija: Svake godine pristiglo je više od 1.000 prijava iz cijelog svijeta (ove godine u uži izbor ušlo ih je preko 450), a dodjela nagrada tradicionalno se održava u luksuznom teatru Ermitaž.
Zanimljiva činjenica: Zbog rigorozne selekcije i visokih estetskih kriterijuma, stručna javnost ovaj konkurs često naziva „arhitektonskim Oskarom“.
Datum i vrijeme objave: 20.02.2026 - 08:45 sati
