Šarec je predstavio nacrt rezolucije: Završetak pregovora zavisi od vladavine prava i političke stabilnosti
Delegacija Odbora za vanjske poslove Evropskog parlamenta (AFET), koju predvodi predsjedavajući David McAllister, boraviće od 16. do 18. februara u Podgorici i Tirani, saznaje Pobjeda.
Poslanici Evropskog parlamenta, predvođeni njemačkim parlamentarkom iz Evropske narodne partije, imaće priliku da iz prve ruke procijene napredak u pristupnim pregovorima i preostale reformske prioritete Crne Gore i Albanije, kao i da potvrde podršku Evropskog parlamenta njihovom evropskom putu.
Uoči posjete, stalni izvjestilac EP za Crnu Goru Marjan Šarec predstavio je nacrt skupštinske rezolucije na osnovu izvještaja Evropske komisije iz decembra prošle godine. Dokument će AFET razmatrati krajem mjeseca, a glasanje je planirano u maju, nakon čega će plenum u Strazburu odlučiti o konačnoj verziji u junu.
“Izuzetno zahtjevna godina”
U preambuli nacrta ističe se da je proširenje ključno sredstvo vanjske politike EU i strateško ulaganje u mir, sigurnost i prosperitet, te da se kandidati ocjenjuju prema vlastitim zaslugama u ispunjavanju kriterijuma iz Kopenhagena. Navodi se i da je Crna Gora najviše napredovala u pristupanju, dok 69 odsto građana vidi EU kao najpouzdanijeg partnera.
Šarec ocjenjuje da je Crna Gora prošle godine potvrdila status lidera u evropskim integracijama, ali ističe da je pred državom “izuzetno zahtjevna godina”.
“Vrijemena je malo, a ima još puno posla. Izvještaj treba da bude i priznanje dosadašnjem napretku i podsticaj za naredni period. Treba ga shvatiti kao poziv svim akterima da budu mudri i odgovorni, kako manje kontroverze ne bi skrenule pažnju sa strateških ciljeva”, rekao je Šarec.
Kraj zavisi od vladavine prava
Evropski parlament pozdravlja kontinuirani napredak Crne Gore i ponavlja punu podršku njenoj budućnosti u EU, ali jasno ističe da zatvaranje pregovaračkih poglavlja zavisi od konkretnih rezultata u oblasti vladavine prava.
Ističe se potreba za političkom stabilnošću i konstruktivnom međustranačkom saradnjom, uz unapređenje ispunjavanja kriterijuma za zatvaranje poglavlja 23 (pravosuđe i osnovna prava) i 24 (pravda, sloboda i sigurnost).
Pozitivno je ocijenjeno potpuno usklađivanje Crne Gore sa zajedničkom spoljnom i bezbjednosnom politikom EU, uključujući restriktivne mjere prema Rusiji, što se tumači kao potvrda jasne geopolitičke orijentacije.
Međutim, izražena je “duboka zabrinutost” zbog zlonamjernog stranog uplitanja, hibridnih prijetnji i kampanja dezinformacija iz trećih zemalja, uz poziv na jačanje društvene otpornosti i strateške komunikacije.
Institucionalne slabosti i izborni okvir
EP insistira na transparentnom i blagovremenom imenovanju sudija Ustavnog suda i članova Sudskog i tužilačkog savjeta, efikasnijem procesuiranju slučajeva visoke korupcije, organizovanog kriminala i pranja novca, kao i potpunom usklađivanju vizne politike sa EU.
Pozdravljaju se izmjene izbornog zakonodavstva, uključujući nadzor nad finansiranjem oglašavanja, medija i uvođenje jedinstvenog dana lokalnih izbora, uz podsjećanje na obavezu implementacije preporuka ODIHR-a i GRECO-a.
EP žali zbog kontinuirane diskriminacije Roma i Egipćana, osoba s invaliditetom i LGBTIQ+ zajednice, te osuđuje napade javnih službenika na medije i civilni sektor, te insistira na tome da medijski regulator djeluje bez političkog utjecaja.
Životna sredina i javne nabavke
Najveći zaostatak zabilježen je u oblasti zaštite životne sredine i klimatskih politika. Crna Gora se poziva da intenzivira aktivnosti u okviru Poglavlja 27, posebno u segmentima kvaliteta vazduha i vode, upravljanja otpadom i zaštite prirode.
Ističe se i da finansijska podrška EU zavisi od daljih reformi, uključujući borbu protiv korupcije u javnim nabavkama i usklađivanje svih međuvladinih sporazuma sa pravnim okvirom EU.
Botun kao politički test
Šarec je posebno istakao političke tenzije oko izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Botunu.
“Put Crne Gore u EU nije definisan samo tehničkim pregovorima, već i uticajem dnevne politike. Neki istaknuti političari koriste projekat Botun za političke kalkulacije. Bez savremenog sistema za prečišćavanje otpadnih voda glavni grad ne može da funkcioniše u skladu sa Ustavom, koji Crnu Goru definiše kao ekološku državu, a to je i uslov za zatvaranje pregovora”, rekao je Šarec.
Predstojeća posjeta delegacije EP biće prilika da se na terenu ocijeni da li Crna Gora može zadržati liderski status i iskoristiti naredne dvije godine za zatvaranje preostalih poglavlja.
