Savremeni pristup njezi kože podijeljen je u dva dijela. Jedna je primjena kozmetologije koja se nanosi lokalno na kožu, a druga je nutrikozmetika koja se uzima oralno.
Nutrikozmetika je relativno nov pristup. Ovi preparati, jer se uzimaju oralno, često se nazivaju “ljepotom iznutra”.
Postoji i veliki broj studija koje proučavaju vezu između UV zračenja i unosa određenih nutrijenata, antioksidansa, kako bi se smanjio rizik od kožnih problema, katarakte… Ističu se karotenoidi (karoten, kriptoksantin, lutein, zeaksantin i likopen), flavonoidi, vitamini i melatonin.
U tekstu koji slijedi osvrnućemo se na štetno dejstvo UV zračenjakao i na pozitivan učinak nutrijenata koji sprječavaju oštećenje kože UV zračenjem. Takođe utiču na tamnjenje kože, efekat koji takođe učestvuje u zaštiti.
Uticaj UV zračenja na kožu
UV zračenje može imati i negativne i pozitivne efekte na kožu.
Negativan uticaj UV zraka na kožu
Najštetnije za kožu su UVA zraci (talasne dužine od 320 do 400 nm), a nešto manje štetni UVB zraci (talasne dužine od 290 do 320 nm). UVB zraci prvenstveno utiču na epidermu gde oštećuju DNK u keratinocitima i melanocitima, dok UVA zraci prodiru mnogo dublje u kožu i tako utiču na strukture u epidermu i dermisu. Sve to dovodi do preranog starenja kože, takozvanog fotostarenja. Istovremeno, sunčeve zrake sadrže od 10 do 100 puta veću koncentraciju UVA zraka u odnosu na UVB zrake. Osim ovih zraka, štetno djeluju i IR zraci. IR zraci (infracrveni zraci, talasne dužine od 760 do 1440 nm) izazivaju razgradnju kolagena, što izaziva bore.
Svaka osoba različito reaguje na izlaganje sunčevim zracima i svako je različito osetljiv na štetno dejstvo UV zraka, što zavisi od pola, starosti, fototipa kože. Koža je razvila vlastiti odbrambeni mehanizam od štetnog djelovanja UV zraka, a to je zadebljanje epidermalnih slojeva i stvaranje pigmenta melanina, što se naziva adaptivna hiperpigmentacija.
Pozitivan uticaj sunčevih zraka
Sunčeva svjetlost, osim štetnog djelovanja, ima i pozitivan biološki učinak na kožu, naš najveći organ, a time i na cijeli ljudski organizam. Stimuliše cirkulaciju krvi u koži, omogućava sintezu vitamina D, blagotvorno deluje na nervni sistem.
Shutterstock.com
Nutrikozmetika kao zaštita od UV zračenja
Izgled i očuvanje kože nisu važni samo za estetiku, već i za zdravlje. Određeni nutrijenti mogu pomoći i zaštititi od štetnog UV zračenja. Evo koji.
karotenoidi
Važno je istaći da karotenoidi djeluju kao hvatači slobodnih radikala, vezuju se za njih, prihvataju ih i na taj način sprječavaju njihovo djelovanje. Lutein i zeaksantin spadaju u grupu karotenoida i veoma su važni za zaštitu mrežnjače i očiju uopšte, dok beta karoten, iz kojeg se u ljudskom organizmu sintetiše vitamin A, deluje stimulativno na sintezu melanina i razvoj bolje pigmentacije. Dobija se bakrene boje, neutrališe štetno dejstvo slobodnih radikala i na taj način sprečava oštećenje kože, opekotine, a dobijena boja traje mnogo duže. Istraživanja pokazuju da kada se uzimaju u kombinaciji sa drugim antioksidansima, kao što su vitamin E ili selen, u periodu od 12 nedelja dolazi do poboljšanja strukture kože u debljini. Koža postaje glatka, a bore pliće.
Izvor beta karotena su šargarepa i dinja, a ukoliko se odlučimo za dodatnu suplementaciju u vidu kozmetike od orašastih plodova, potrebno je početi uzimati tri nedelje ranije.
Shutterstock.com
Vitamini E i C
Jedna od sprovedenih studija pokazala je da kombinacija vitamina E i C, koji rade u tandemu, veoma povoljno utiče na očuvanje kolagenske strukture dermisa i sprečavanje peroksidacije lipida. Zajedno mogu spriječiti fotooštećenja, kao što je pojava eritema (crvenilo kože nakon sunčanja), ali i opće oštećenje stanica kože, peroksidaciju lipida i oštećenje molekula DNK.
vitamin D
A vitamin D, koji se u organizmu sintetiše pod uticajem sunčeve svetlosti, veoma je važan za različite funkcije u koži. U slučaju nedostatka neophodna je suplementacija.
Nadamo se da smo vas inspirisali da preplanulite na zdraviji način.
Naslovna fotografija – Shutterstock.com
